E hoʻomaka i kahi mahinaʻo June Bloom Program e ola Livewell
Hoʻokumu ka hapanui o nā kānaka i nā pahuhopu olakino ma Ianuali ma hope o nā hala. Akā,ʻo ka hoʻoponopono houʻana o ka New Year i ka hoʻomanaʻana ma lalo o ke kaumaha o nā hana maʻamau a me nā lā pōuliuli. Ke hoʻopoina mauʻia ko mākou mau manaʻo maikaʻi ma mua o ka hōʻeaʻana o ka puna. No laila,ʻaʻole e hoʻonoho i nā pahuhopu olakino i ke kauwela? ʻO ka polokalamu pōlepaʻo Iune no ka maikaʻi e hiki iāʻoe ke hoʻonohonoho iāʻoe no ka makahiki piha o kaʻaiʻai a me kaʻoihana olakino maikaʻi.
ʻO ka manawa maikaʻi loa o ka makahiki e hoʻonohonoho i nā pahuhopu ola
Nui nā kumu kumu no ka hoʻonohonohoʻana i kāu mauʻimi olakino i ke kauwela. Uaʻike nā mea noiʻi i aʻo i nā hoʻololi o ka hola a me ko lākou hopena ma kaʻoihana kino (ʻaʻole he mea kānalua) no ka hikiʻole iā mākou ke hana i nā mahina kau māilo. Uaʻikeʻia kahi haʻawina nui e hoʻonuiʻia kaʻoihana kino e 1,4 MET-hola i kēlā lā (121 calories per day) i nā kāne a me 1.0 MET-hola i kēlā lā (aiʻole he 70 mau kalo i kēlā lā i kēia lā) i nā wāhine i ke kauwela e like me ka hoʻoilo. Ua hoʻolālā nā mea noiʻi i ka hoʻolālā kauwela i ka hanaʻo Ianuali-i ka manawa e hoʻonohoʻia ana e mākou he mau pahuhopu paʻahana - a uaʻikeʻia heʻoi aku kaʻoihana hoʻomaha. No laila, inā hoʻomakaʻoe i kahi papahana hoʻolālā no ke olakino maikaʻi i ke kauwela, hāʻawiʻoe iāʻoe i kahi hoʻonā i kūkuluʻia e hiki i kāu mau pahuhopu.
Eia kekahi, ua lōʻihi nā lā ma ke kauwela. Ma ka hapanui o nā wahi, hiki iāʻoe ke loaʻa i kahi 9 mau hola o ke awakea i Ianuali.
Akā i ka mahinaʻo Iune, hikiʻoe i kahi o 15 mau hola o ke kakahiaka. Wahi a kaʻAha MokuʻAmelika i ka hoʻomehana, hikiʻole ka loaʻa o ka manawa ke kumu nui loa no ke kumu no ka hoʻomakaʻoleʻana o nā kānaka. Hoʻomaʻi pinepine ka poʻe no ka loaʻaʻole o ka manawa e kūʻai ai no ka hoʻomākaukauʻana i nā meaʻai maikaʻi . No laila,ʻaʻole e hoʻonoho i nā pahuhopu olakino i ka manawa e noʻonoʻo ai e like ana me 5 a 6 mau mau hola ma ka lā e holomua ai?
ʻOiaʻiʻo,ʻaʻohe hewa i ka hoʻokōʻana i kahi hoʻonā Hou. ʻO ka papa paʻemaʻe o ka makahiki hou he mea hoʻoikaika ikaika. Akā,ʻo ka hoʻopuka houʻana iāʻoe iho me ka mahinaʻo Iune, uaʻano maʻalahi. He like ia e hoʻomaka ana i ka heihei ma kahi haʻahaʻa ma mua aʻe o kahi kiʻekiʻe. ʻO nā mahana wela a me nā lā lōʻihi e hāʻawi iāʻoe i ka hoʻoikaika e pono aiʻoe e holomua.
ʻO June Bloom Nā Kīʻaina Hauora: Nā Hōʻailona e hoʻomakaʻoe e hoʻomaka
ʻAʻole maopopo i keʻano o ka pahuhopu olakino e pono ke hoʻonohonoho? ʻO nā pahuhopu koʻikoʻi, nā pahuhopu noʻonoʻo, a me nā pahuʻaiʻai pono e laulaha. Akā, ua nui nā kumu hoʻohālike olakino e hiki ai iāʻoe ke hoʻololi i kouʻano nohona.
E hoʻomanaʻo i nā hana maikaʻi a SMART . ʻO kēia nā pahuhopu i kiko'ī, maʻalahi, hiki ke loaʻa, pili, a me ka manawa. ʻO ka nui o ka manawa e hiki iāʻoe ke lawe e hoʻomaopopo pono i kāu mau pahu hopu,ʻo ka nui aʻe paha o kāu e hiki aku ai iā lākou. No laila, i ka manawa e koho aiʻoe pehea e makemake aiʻoe e ulu i Iune, e kākau i kāu mau pahu hopu a kau aku iā lākou i kahi āu eʻike ai iā lākou (a me ka hoʻoikaikaʻana) i kēlā me kēia lā. E hoʻohana i kēia mau manaʻo i mea hoʻoulu.
- E kiʻi i nā keiki e komo i ka lumi kuke. E hoʻomohala nā keiki me ke kukeʻana i ke kauwela. E hāʻawi i hoʻokahi pāʻani paʻakikī maikaʻi i kēlā me kēia pule ae hoʻokuʻu lākou i kaʻai no kaʻohana (me ke kōkua mai ka makuahine a makua paha). Hiki ke komo i loko o ka pahuhopu ka hanaʻana i ka meaʻala me ka hua o ka hopena a iʻole e huli i nā ala e hoʻohana ai i 3 mau meaʻai ma ka pāʻina.
- E hele wikiwiki i ka makai'āina. ʻO kaʻoihana kūʻai no nāʻoihana ma kahi kūʻai o ka mea mahiʻai o ka'āina he meaʻoluʻolu ia e aʻo ai e pili ana i nā meaʻai a me nā meaʻaiʻai . He ala maikaʻi loa ia e aʻo ai e pili ana i nā meaʻai olakino hou. E kūkākūkā me nā mea kanu e pili ana i nāʻano likeʻole e hoʻomākaukau ai i ka hua kanu a me nā huaʻai i ka wā hoʻouluulu e hoʻonui i kāu papa kuhikuhi a hoʻonui i ka meaʻai.
- E hoʻomāhuahua i kāu helu i kēlā me kēia lā. Inā hoʻohanaʻiaʻoe i ka loaʻaʻana o 10,000 mau kapuaʻi i kēlā lā i kēia lā i nā mahina mālie, e hoʻonui i kekahi mau kaukani hou i ke kauwela. Ma ka hoʻonuiʻana i kou piʻiʻana i ka 12,000 aiʻole 15,0000 mau lā i kēlā me kēia lā, e hoʻolālāʻiaʻoe e hele i waho a hele i ka manawa o kāuʻaina awakea a iʻole e hele i ka wā ahiahi ma hope o kaʻaina awakea. E noi i kāu hoa kāne aiʻole kou hoalauna e hui pū meʻoe ma ke kīpilikia a hoʻopaʻa i kekahi i kekahi.
- Ke hana ka pahi. E hoʻolālā i kahi pahuhopu e hoʻololi i kahi helu a mau mile paha i kēlā me kēia pule aiʻole kekahi mau lā o ka pule. E kālepa i kāu holomua me kahi polokalamu hoʻoikaika a me ka polokalamu kelepona. ʻAʻole pahiki? ʻaʻole pilikia! Nui nā kūlanakauhale i loaʻa nā hale kaʻa kaʻakii i puni i ke kaiāulu no laila aia nā wili e hiki ai iāʻoe ke hoʻohana. ʻAʻoleʻoe e puhi wale i nā calorie'ē aʻe, a hoʻonui i ka ikaika o ka wāwae, akā e ola hou pahaʻoe ma muli o kāu hana. ʻO kahi haʻawina i paʻiʻia ma ka BMJ ( ʻoiai ka British British Medical Journal ) iʻike ai i ka liʻiliʻi o ka makeʻana o ka pahi holokoki ma muli o ka maʻi maʻi maʻi a me nā maʻi a pau.
- E kipa aku i ka waiwai kai no ka hoʻolālā. Hiki i nā mākua a me nā makua ke hele i ka wai kaiāulu e hoʻokuʻu i nā keiki i ka wai. Akāʻo ke kauwela he manawa nui e hoʻohana ai i nā loko o waho no ka hoʻolālā . He nui nā loko iʻa kaiaulu e hāʻawi ana i nā hola lōʻihi i ka wā e loaʻa ai ka wai no nā hana makuaʻole ma ka uku a no ka ukuʻuʻuku paha. Ināʻaʻoleʻoe he kanakaʻauʻau, e hoʻonaʻauao, e ho'āʻo i nā wai e hoʻokomo aiʻole e kākau inoa no kahi papa aqua ae.
- E hōʻuluʻulu i ka moʻolelo pilikinoʻohana. ʻO ka hale alakaʻi i ka wā o ke kauwela? Malia paha e hele anaʻoe i kahi hui kaiaulu. E hoʻohana i kēia manawa kūpono e hōʻiliʻili i nāʻikepili olakino maikaʻi mai kaʻohana. Hiki i kāu 'oihana mālama ola ke hoʻohana i ka' ike no ka loiloi i kou pilikia no ka maʻi a me nā koi e pili ana i ka hoʻokolohuaʻana i nā hōʻoia e hiki ai iāʻoe ke kūpono, ke olakino, a me ka pono no nā hui likeʻole.
- E hoʻolālā i kahi papa hoʻomaʻemaʻe. ʻO kāu papa pāʻani a wahi papa paha he wahi nui ia e hoʻolālā aiʻole nā makahiki. Hiki i nā keiki ke puhi aku ma mua o ka ikaika nui ma ka'enepana a me ka paheʻe, akā hiki i nā mākua ke hoʻohana pū i nā mea pāʻani no ka hoʻomehana nuiʻana. E mālama i kāu hale me ka palekana ma ka hōʻiliʻiliʻana i kekahi mau hoa noho a hoʻonohonoho i kahi lā e kiʻi ai i nā'ōpala, a nānā i ka palekana o nā lako. A laila e hana i kahi lā pāʻani i kēlā me kēia pule e hoʻohana ai i kahi no ka hana maikaʻi, e like me ka pāʻani pāʻani a me ke pīkino.
- E hoʻolimalima i kahi māla'āina ulu. Loaʻa i kāu kauhale nā'āpana ulu'āina i ka punawai a me ke kauwela e hiki ai iāʻoe ke hoʻohana i kāu mau meaʻai, hua, aiʻole pua nani. ʻO kēia kahi alaʻoluʻolu e loaʻa ai nā keiki i kaʻaiʻai maikaʻi a me kaʻaiʻana. E koho lākou i nā mea kanu ma ka hale kūʻaiʻai a mālama i ka māla i nā mahina kauwela. Ke hiki mai ka hōʻiliʻiliʻana, e hoʻohana lākou i kā lākou meaʻai hou e hoʻomākaukau ai i ka meaʻai maikaʻi.
- Eʻike i kou kaumaha olakino. Hōʻalohi pinepine nā kauwela i nā kino o ke kauwela ma ke kahakai a i waho paha o ke kūlanakauhale. Akā,ʻo ke kaumaha o ke kino maikaʻi loa noʻoeʻaʻole paha ia ke kaumaha o ke kino maikaʻi no kekahi. E kipa aku i kāu kahu mālama ola a e kamaʻilio e pili ana i ke kaumaha o ke kino ma muli o kāu mau hana a me kāu mau pono olakino. Inā kiʻekiʻe a kiʻekiʻe paha kou BMI, e kamaʻilio e pili ana i ka hopena o ka hopena o kāu pūnaewele pili honua i ka wā lōʻihi. A laila, e hele i kahi meaʻai a me nā meaʻokoʻa paha i kākauʻia e kōkua iāʻoe e hōʻoia i kāu kaulikeʻoi loa.
- Eʻimi i nā alakai hele wāwae. E huli i kahi ala hou eʻimi ai i kēlā me kēia pule pule i ke kauwela. Inā he mau keiki kāu, e kiʻi i nā palapala'āina a e kōkua iāʻoe e hoʻolālā. E hoʻolālā i kahi i hoʻomaka ai kāu wahi a me kahi ala e hoʻokeleʻia me ka mile mile. A laila hoʻomākaukau a hoʻopaʻa i nā'āla maikaʻi no ka lā. Hiki iāʻoe ke hana i ka manawa e noiʻi ai i nā manu āpau a me nā mea hihiu e nānā i ka hele o ka lā.
- E ho'āʻo i kahi hoʻolālā hou. Inā hōʻehaʻoe i kāu hana hoʻonaʻauao o kēia manawa,ʻaʻohe manawa maikaʻi o ka makahiki e ho'āʻo ai i kahiʻoihanaʻoi aku ma mua o ke kauwela. Hoʻomaʻamaʻa nā hui holoʻokoʻa i kēia manawa o ka makahiki. Hiki i nā holokaʻi a me nā hoʻoholo kaʻa ke hoʻonohonoho pinepine i nā hui āpau i ke kauwela. Hiki iāʻoe keʻimi i nā pāʻani pīkī basketball i ka pāʻani o ka'āina, nā'aloleʻa'ulala kauwela, a iʻole nā papa leʻaleʻa ma nāʻaha kauhale. ʻO kēlā me kēia pāʻani āu e koho ai, e hana i ka papa hebedoma no ka lōʻihi o ke kauwela. E pōmaikaʻi kou kino mai ka hanaʻana i kahiʻano hou o ka neʻeʻana a me ka aʻoʻana i nā mākau hou no ka lolo.
- ʻO Volunteer. Inā lōʻihi ka manawa o kāu a me nā keiki i kou mau lima i ke kauwela, e hoʻohana iā ia no ke kōkuaʻana i nā mea'ē aʻe. E koho i kahi hana manawaleʻa a hana i ka hoʻokumu a pule hebedoma a kōkua paha e kōkua. Malia paha he kikowaena nui ma ke kaiāulu e pono ana i ka hana'āina. A iʻole e hiki paha iāʻoe ke lawelawe i nā meaʻai i nā poʻe i nele i ka hana a iʻole e hele i kahi hoʻololi paʻakikī. ʻO ka haʻawina maikaʻi he mea maikaʻi no kaʻuhane, akā hiki nō ke hāʻawi i nā pono hauora. Wahi a kekahi pūʻulu i hōʻuluʻuluʻia e ka Hui no ka'Āhui a me ke Kaiāulu, hōʻike nui nā limahana i ka hōʻoia ola a me ke olakino maikaʻiʻoi aʻe ma mua o nā mea kōkuaʻole, a me ka maikaʻi o ka nohona olakino a me ka ola kino iʻoi aku ka nui aʻe ma muli o ka hana manawaleʻa.
ʻO kahi hua'ōlelo mai
ʻAʻole he manawa kūpono e hoʻonoho ai i kahi pahuhopu ola hou. No nā kumu i heluʻia ma luna nei, eʻike ka poʻe heluhelu nui i ka hoʻomakaʻana o kahi hana hou a iʻole ka papahana meaʻai maikaʻi ke maikaʻi ma nā mahina kau wela. Akā inā e heluhelu anaʻoe i kēiaʻatikala maʻOkakopa,ʻaʻoleʻoe e kali 8 mau mahina e hoʻomaka ai e ola.
No ka holomua i kēlā me kēia manawa o ka makahiki, eʻimi i ke alakaʻi mai kāu mea mālama mālama ola i mea e pili ai i kāu mau pahuhopu olakino. A laila e hōʻiliʻili i nā kākoʻo mai nā hoaaloha, nāʻohana o kaʻohana, nā hoa hana, aiʻole nā lālā o kou kaiaulu kaiaulu. Kūleʻa kekahi poʻe me kekahi mau mea pūnaewele. A laila e noʻonoʻo kekahi i ka huakaʻi i ka maikaʻi. E loaʻa iāʻoe nā pilikia e maʻalahi ka lanakila ma ka hoʻoikaikaʻana o nā mea'ē aʻe, a he hauʻoli ka lanakila ma kāu mau hoaaloha e kōkua iāʻoe e hōʻoluʻolu.
> Kālā:
> Bryant CX, Keʻena DJ, Merrill S, ACE Health Coach Manual. KaʻahaʻAmelika ma kaʻaina. 2013.
> Mākaʻii CE, Freedson PS, Hebert JR, a me Al, Ka hoʻololi o ka manawa i ka hale, kaʻoihana, a me ka wā hoʻolālā manawahana: nā hoʻoponopono lōʻihi i ka hoʻohālikelikeʻana i ka Cholesterol toto. Am J Epidemiol 2001; 153 (2): 172-183. ia: 10.1093 / ka / 153.2.172