Ua hōʻoiaʻia ka paʻakai me nā huaʻaina D no nā makahiki heʻano hoʻoponopono maikaʻi e hoʻonui ai i ka ola o ka iwi. Ua hōʻikeʻia ka huliʻana i ka papahana e hoʻemi i ka hopena o ka osteoporosis a me nā haʻihā ma waena o ka poʻe o waena a me nā mākua. Ua loaʻa i kekahi mau hoʻokolohua hou i kahi hihia e hōʻike nei i kēia hikiʻole ke kūpono a hiki i ka'āpana hana likeʻole me kaʻole o ka hoʻokomo pūnaewele.
ʻO ka noi o ka moemoeka i paʻiʻia ma ka British Journal of Medicine i hoʻopiʻiʻia i ka hoʻopukaʻana o nā leka hoʻomaopopo e pili ana i ka pono o ka hoʻokō kahakila e hōʻemi i nā'āpana iwi. E hoʻolohe a heluhelu ka hapanui o mākou i ka lono i kēlā me kēia lā i kēia mau'ōlelo. ʻO ka pilikia e loaʻa pinepine nā'ōlelo i mua o ka hoʻokumuʻiaʻana o nā hōʻike. ʻO nā haʻawina mua e pili ana i ka mea e pono ai ka noiʻi a me nā noiʻi holoholona e hikiʻole ke hoʻohana i ka physiology kanaka. Nui nā moʻolelo no kēiaʻano o ka noiʻi.
ʻO nā kumuhana no ka mea hoʻohālike i mua o ka hoʻokuʻuʻana i nā pahu o ka mea nui a me ka nininiʻana i ka waiū ma ke kahawai, e pono ana i kaʻikeʻana. Mai ka wā o ka "waiū he kino ke kino" a hoʻemiʻia ka hopena o ka osteoporosis me nā pāpene konupona i'ōleloʻia. Pehea e hiki ai i kekahi mau pūʻulu nūhou e pili ana i ka noʻonoʻo ponoʻole ke kumu o iaʻano kānalua? ʻO kēia kaʻoi aku o kahi hōʻailona hoʻokūkū e loaʻa ai ka poʻe heluhelu ma mua o ka hōʻikeʻana i nā kūpono pololei e pili ana i ka noiʻi calcium i loko o kahi moʻolelo kūkala.
He aha ka mea i koe mai ke poʻo i nā mea i hoʻohui a makemakeʻole paha e hoʻonui me ke kālakiuma?
Ka mea e pono ai eʻike
Ua hoʻolahaʻia ka noiʻiʻana e ka Pelekānia Pelekānia o Beritania i ka hoʻonuiʻiaʻana o ka nui o ka punaha mai nā kumu meaʻai a me nā mea kōkua. Ua loaʻa anei iāʻoe kēlā? ʻAʻole e pili ana nā haʻawina e pili ana i nā kūlana o ke ao i ka helu calcium a iʻole e'ōlelo ana i ka waiwaiʻole o ka puna. Ua nānāʻia lākou inā e makemakeʻia ka mea nui aku ma kahi o ka meaʻai maʻamau . Ke holo nei kēia mau pane no nā makahiki a he mauʻole nō.
ʻO nāʻike'ē aʻe e kākoʻo i ka nui o ka waiwauta e pono ai no ka hoʻonuiʻana i nā iwi a iʻole e emi ai ka hopena o kaʻeha. He mea maʻalahi ka nānāʻana i nā noiʻi akā he mauʻokoʻa ka waena o nā haʻawina e mau ana. Uaʻikeʻia uaʻikeʻole ka poʻe noiʻi a hoʻohālikelike pono i nā hopena o ka hoʻonuiʻana i ka nui o ka hoʻokomo pūpū a me ka pilikia.
ʻO kekahi o nā ikaika o ka haʻawina o ka moemona:
- Nā ho'āʻo hoʻonā i hoʻoholoʻia
- Nānā i ka nānā
- Kaʻike o nā'aleʻahāʻehā - hip, vertebral, a forearm
ʻO kekahi o ka nawaliwali o ka noiʻi noiʻi i kēia mau mea:
- Ua nānāʻia ka'ōpena'ōpiopio
- ʻAʻole e hana i ka loiloi maikaʻi o nā aʻoʻana akā e hoʻohana ana i nā hualoaʻa
- Ka lōʻihi o ka wā lōʻihi
- ʻO ka hoʻohanaʻana i kaʻaila o ke koʻi iwi (BMD) ma keʻano he wahi hope loa ma kahi o kaʻoki
- E ho'ēmi ana i ka hoʻonāʻana i nā poʻe i ka poʻe olakino a iʻole ka poʻe i loaʻaʻole i ka osteoporosis
ʻIkeʻia nāʻikepili noiʻole he kumuʻole ma muli o ka loaʻaʻole o ka nui o nā poʻe a me kahi kūpono kūpono. ʻO kekahi o nā hōʻike i hōʻikeʻia i mea hōʻike liʻiliʻi no ke kākoʻoʻana i ka nui o ka meaʻai i ka meaʻai e like me ke kumu no ka hōʻemiʻana i ka hopena o kaʻeha. Ua hōʻikeʻia ka haʻawina a me ka maikaʻi o ka laweʻana mai i ka nui o ka mea keʻai ma nā meaʻai a me nā kumuwaiwai .
Nā Pākuʻi'ē aʻe
Hoʻolahalaha nā poʻo i nā mea'ē aʻe ma mua o ka hoʻokaʻaʻikeʻana i nāʻike kūpono e like me ka mea e nīnau ai i ka maikaʻi o ka puna. Wahi a nāʻike noiʻi, hiki i nā mea hoʻopihapiha ke kōkua i ka heluna inā hoʻohana nuiʻia,ʻaeʻia a noʻonoʻo ponoʻia. ʻAʻole i loaʻa kēiaʻike i loko o ka nūpepa kūkala.
ʻO ka meaʻoi aku, hiki i ka hōʻeha pūpū me ka pilikia o nā maʻi a me ka nui o ka maʻi calcium-hoʻonāukiukiʻia i ka'ōlelo kūponoʻaʻole e hoʻonui me ka calcium. ʻIke loa,ʻoi aʻe nā pilikia kūponoʻole i nā pōmaikaʻi liʻiliʻi e like me kekahi mau haʻawina.
ʻO nā hopena hou aʻe e hōʻike ana i nā mea hou i hoʻoikaikaʻia i ka nui o ke kolake iwi (BMD). Ma hope o ka palenaʻana i ka hoʻonuiʻana he 1-2%, uaʻikeʻia kaʻikeʻana o kēia mau hopena he mea kūponoʻole ke kākoʻo i ka hopena o ka haki. ʻO ka nīnau e noʻonoʻo ai i kēia manawa ka manawa i lilo ai nā mea hoʻonui iki i meaʻole?
ʻO nā haʻawina'ē aʻe i hana i kahi helu he 15% ka emi loa o nā'āpana'ē aʻe e hoʻopili pū ana me ka paʻiko me ka hua maloʻo D. He mea nui nāʻike noiʻi e kākoʻo ana i ka nui o kaʻaila me ka supplementary vitamin D e like me ke kōkua pono e hoʻohaʻahaʻa i ka pilikia ma waena o nā makahiki.
ʻO kahi hua'ōlelo mai
Hōʻikeʻia ka paʻakai me ka huaʻaina D e mālama ponoʻia e hōʻemi i ka pilikia o ka osteoporosis a me ka haʻihaʻi hope. I ka nīnauʻana o ke koʻikoʻi koʻikoʻi e pili ana i nā meaola e like me ka calcium, he mea nui e heluhelu ma mua o ka moʻolelo lono a hana me nā mea maoli. ʻO kahi noiʻi he wahi nui o ka hāʻawiʻana i nā hōʻike e kākoʻo i ka hana o nā huaora a me nā minela ma ko kākou olakino a maikaʻi. ʻO nā loiloi kanaka mai nā kumu waiwai kūpono he ala maikaʻi loa ia e nānā i kaʻike hilinaʻi. Ināʻoe e noʻonoʻo ana e lawe i ke kāpena, ponoʻoe e kamaʻilio me kou kauka ma mua o ka laweʻana i kēia a iʻole kekahi mea'ē aʻe.
> Kālā:
CM Weaver et al., Calcium me ka hoʻopiliʻana i ka huaʻa D a me ka pilikia o ka haki: kahi hōʻano houʻiaʻana mai ka National Osteoporosis Foundation, 2016
> Karl Michaëlsson et al.,'Apīpī ka paʻakaiʻaʻole e pale i nā haʻihaʻi, British Journal of Medicine , 2015
> Mark J Bolland et al., Ka hopena o ka Calcium a me ka pilikia o kaʻokiʻana: nānā i ka'ōnaehana, British Journal of Medicine , 2015
> Vicky Tai et al., Ka nui o ke kolamu a me ka'enela mineral iwi: keʻano o ka'ōnaehana a me nā hōʻailona-kelepona, ka noiʻi, British Journal of Medicine , 2015